ZWAARDVECHTEN

EEN LANGE TRADITIE

De krijgskunst volgens de meesters

Vele eeuwen geleden schreven de meesters van de krijgskunst hun technieken op in zogenaamde 'vechtboeken'. Een deel hiervan is bewaard gebleven en wordt vandaag de dag weer bestudeerd.

Wij bestuderen de vechtboeken van meerdere meesters, maar nemen dat van Johannes Liechtenauer als basis. In de 14e eeuw schreef hij een Zettel: een serie cryptische gedichten waarin de kunst van het zwaardvechten wordt beschreven. Hierin wordt uitgelegd wat je moet doen tegen verschillende aanvallen, maar ook wat een goed ridder betaamt.

We oefenen deze technieken met feders (botte oefenzwaarden), die naar historische modellen zijn gesmeed. Vroeger droegen zwaardvechters alleen een leren hoofdband als bescherming bij een toernooi, maar wij kunnen gelukkig vertrouwen op moderne techniek. Zo kunnen we historische technieken oefenen op niveau, zonder de historische blessures.

Pagina uit het Dresden manuscript van Ringeck. De pagina beschrijft de Zwerchau, een speciale slag met een zwaard.

MODERNE RECONSTRUCTIE

Eeuwenoude bronnen, levende techniek

Tegenwoordig zijn de eeuwenoude wapentradities weer volop in bloei. Nederland telt zo'n duizend zwaardvechters en er vinden volop (inter)nationale evenementen en toernooien plaats. Bekijk de video hieronder om een indruk te krijgen van de sport op het scherpst van de snede:

DE WAPENS

Talloze disciplines

Er zijn talloze wapensystemen, van zwaarden, speren, dolken en bijlen tot sikkels en boomstammen (echt waar!). Hieronder enkele wapens die wij vaak gebruiken.

Xander Bruins geeft uitleg tijdens een workshop zwaardvechten in Utrecht. Hij houdt het zwaard van een leerling vast.

Langzwaard

Het zwitsers zakmes van de middeleeuwen. Met een langzwaard kan je slaan, steken, worstelen, pantsers openen en nog veel meer! Een veelzijdig en technisch wapen dat veel diepgang kent. Het is bovendien onze specialiteit.

Xander Bruins geeft uitleg over een oefening met een dolk tijdens een workshop middeleeuwse krijgskunst.

Dolk

Dit wapen oogt eenvoudig, maar vergis je niet. Met een dolk kun je veel meer dan alleen steken. Met dolken kun je een gevecht namelijk ook vreedzaam beëindigen met een worsteling of zelfs ontwapening. Het wapen is uitermate geschikt voor zelfverdediging in middeleeuwse steegjes.

Tekening uit het vechtboek van Fiore van twee mannen die duelleren met speren. De linkerman voert een aanval uit op de rechterman.

Speer

Hét wapen dat eeuwenlang het slagveld domineerde. Speren zijn gemakkelijk hanteerbaar en ze bieden een enorm afstandsvoordeel. Toch blijkt dat de speer nog veel meer technieken te bieden heeft dan een simpele prik naar voren. Een vergevingsgezind wapen voor iedereen.

Twee instructeurs van Ridder Voor Een Dag geven een demonstratie van historisch schermen met een rapier. Michel staat diep gebogen in een lunge en steekt Xander op de borst.

Rapier

De rapier is gesmeed voor één ding: een duel winnen terwijl je indruk maakt op je publiek. De rapier is zeer technisch, milimeters kunnen het verschil maken in een gevecht. Een elegant wapen voor de uitslovers.

Tekening uit het vechtboek van Albrecht Dürer van twee mannen die duelleren met zwaarden (messers). De linkerman steekt, de rechterman pareert.

Messer

Dit is geen zwaard, het is een mes, echt! Hoewel de messer aanvankelijk werd bedacht om een verbod op zwaarden te omzeilen, werd het binnen mum van tijd razend populair. Het lijkt wat op langzwaard, maar word met één hand gebruikt. Dit wapen heeft van alles wat.

Twee instructeurs oefenen middeleeuws worstelen. Michel Rensen voert een heupworp uit op Xander Bruins.

Ongewapend

De basis van de krijskunst is het middeleeuws worstelen. Balans, voetenwerk, duwen, trekken en naar de grond. Het middeleeuws worstelen kent geen grote worpen en is daarom bijzonder vriendelijk voor beginners. Ook zijn er talloze technieken om je te beschermen tegen gewapende belagers: een staaltje middeleeuwse self-defence.

WAT WIJ DOEN

Een les in vier bedrijven

Een les middeleeuwse krijgskunst lijst in veel opzichten op andere vechtsporten, zoals Karate of Judo. Hieronder een beschrijving van een doorsnee les.

Opwarmen

Iedere les begint met een uitgebreide warming-up om het lichaam voor te bereiden op de training. Een ridder met spierpijn maakt immers een belabberde krijger.

Basis

Vervolgens pakken we de wapens op. Rustig verkennen we hoe het wapen beweegt en wat er gebeurt als jij het wapen stuurt. We oefenen enkele basisbewegingen met elkaar, waarbij we elkaar heel rustig raken. Zo raak je vertrouwd met de bescherming én je partner.

Techniek

Wanneer we het wapen hebben leren kennen, is het tijd om nieuwe technieken te leren. We focussen op één scenario, waarin we een aantal verschillende oplossingen voor een probleem (de tegenstander) zoeken. We bewegen nu iets sneller, maar met ruim voldoende tijd om de technieken rustig te verkennen.

Context

Wanneer we de technieken beheersen, passen we deze toe in nieuwe situaties. Zo word je écht getest. We bewegen nog altijd rustig, maar voor de deelnemers die dit willen en kunnen is er ruimte om de intensiteit op te schalen. De instructeurs sluiten af met een demonstratie van een gevecht, waarin zij op volle intensiteit de krijgskunst laten zien.

PAK EEN ZWAARD OP

Klaar voor jouw dag?

Vertel ons over jouw wensen. Wij regelen de zwaarden en bezorgen je een workshop die je niet snel vergeet.

Pak een zwaard op voor een workshop, bedrijfsuitje, evenement of feest en ontdek de diepgang van de middeleeuwse krijgskunst.

© Xander Bruins

HIC SVNT DRACONES